تبلیغات
همه چیز درباره ی جهان

درباره ی نجوم

شنبه 24 مرداد 1388 04:36 ب.ظ

نویسنده : مهدی قلندری
علم نجوم چیست ؟

نجوم مطالعه مواد است و مقدمه ایست درباره فرایند بوجود آمدن آنچه در آنسوی جو زمین است كه این جهان ، آسمان و گوی آسمان را از اتم های كوچك تا گیتی وسیع شامل می شود . منجمان اجرام آسمانی مانند سیارات ، ستاره ها ،ستاره های دنباله دار ، كهكشانها، سحابیها و مواد بین كهكشانها را مطالعه می كنند . برای اینكه چگونگی تشكیل شدن ، چگونگی بوجود آمدن و منسب هر كدام را مشخص می كنند و اینكه چگونه بر یكدیگر تاثیر می گذارند و چه اتفاقی ممكن است برای آنها بیفتد .

بخشی از جهان ما ، زمین وانچه در آن اتفاق می افتد اختر شناسی را شامل می شود ،در واقع زمین آزمایشگاه ماست و هرچه كه درباره جهان می دانیم از آنچه از زمین می توانیم ببینیم و دریابیم ویا تصور كنیم سرچشمه گرفته است.

چگونه علم نجوم بوجود آمد؟

قبل از اختراع تلسكوپ ، در نزدیكی قرن هفدهم ،نجوم بر مبنای مشاهده با چشم غیر مسلح پایه گذاری شده بود. در ابتدا مردم از محل ستاره ها و سیارات در آسمان نقشه تهیه می كردند . متمدن ترین ها برای نقشه برداری آسمان نظام داشتند و ما می دانیم كه امروزه نجوم از نظریات یونانیان باستان سرچشمه می گیرد .

در سال 150 میلادی یك منجم و ریاضیدان یونانی به نام كلودیوس بطلمیوس یك رساله در باره علم نجوم نوشت . او در آن 48 گروه ستارهای كه صورت فلكی نامیده می شدند را فهرست كرد ، مانند جبار ، برساووش و....كه بیشتر از اسامی اساطیر گرفته شده اند . همانطور كه ما هنگام نگاه كردن به ابرها ، آنها را به اشكالی از اجسام آشنا تصور می كنیم ،همانگونه بطلمیوس در گروهبندی ستارگان اشكال آشنا را مشاهده كرد. همچنین بطلمیوس متوجه شد كه به نظر ستارگان در سر تاسر آسمان حركت می كنند او گفت كه تمام اجرام آسمانی به دور زمین كه مركز جهان بی حركت ایستاده حركت می كنند . این نظریه علمی برای قرنها پذیرفته شده بود . تئوری بطلمیوس راجع به جهان طرح زمین مركز نامیده شد زیرا در آن زمین در مركز عالم قراردارد.

چه موقع كشف شد كه زمین بدور خورشید می چرخد ؟

قبول این واقعیت مدت ها طول كشید . در سال 1543 میلادی یك منجم لهستانی به نام نیكلاس كوپرنیك De Revolutionibus را منتشر كرد كه مشخص می كرد سیارات به دور خورشید گردش می كنند اما نظریه او با تعلیمات كلیسای كاتولیك مغایرت داشت و كلیسا قدرتمندترین سازمان اجتماعی و سیاسی آن زمان بود . عقیده هایی مانند طرح خورشیدمركزی كه در جهان تفكر بدیع بودند سزاوار كیفر مرگ بودند . بنابراین اگرهم تعدادی دیگر ازمنجمان طرح كپرنیك را می پذیرفتند از تصدیق كردن آن هراس داشتند . در سال1632 گالیلئو گالیله ، یكی از برجسته ترین منجمان در طول تاریخ ، سرانجام یك كتاب در حمایت از نظریه كپرنیك منتشر كرد . كلیسای كاتولیك روم گالیله را برای محاكمه به خاطر بدعت گذارن احضار كرد و این منجم برای برگشتن از حرفش یا مرگ حق انتخاب داشت . گالیله دست از عقیده خود كشید اما كلیسا از پذیرفته شدن طرح خورشید در عرف نمی توانست جلوگیری كند(در سال 1992كلیسای كاتولیك روم رسما با گالیله و كپرنیك موافقت كرد.)

چطور منجمان سریعایك ستاره را از دیگران تشخیص می دهند؟

منجمان علاوه بر نقشه موقعیت ستارگان در آسمان تععن كردند كه كدام ستاره از دیگر ستارگان پرنورتر است . یك منجم یونانی به نام هیپاركوس جد بطلمیوس ابتدا ستارگان را بر اساس روشنایی اشان طبقه بندی كرد . اوششطبقه روشنایی را با قدر شان لیست كرد (قدر یعنی درخشش یك ستاره كه بر روی زمین نمایان می شود . قدر یك ستاره تا حد زیادی در تعیین اینكه چقدر از زمین فاصله دارد موثر است ) هیپاركوس 20 ستاره از قدر اول را طبقه بندی كرد و ستارگان ضعیف یعنی آنهایی كه با چشم غیر مسلحدیده می شوند را در شش قدر




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: چهارشنبه 6 آبان 1388 05:01 ب.ظ

کشفهای فضایی

شنبه 27 تیر 1388 03:27 ب.ظ

نویسنده : مهدی قلندری

مقدمه

کاوش در فضا با پرتاب نخستین ماهواره در سال 1957 میلادی آغاز شد. حدود سال 1961 انسان موفق شد در مدار زمین بگردد. تا کنون بیشتر سیاره‌های اصلی از نزدیک بررسی شده‌اند. ماه ، به دلیل نزدیکی به زمین ، نخستین هدف کاوشگرهای فضایی بود. در سال 1959 میلادی کاوشگر لونا 1 روسی از فاصله 5955 کیلومتری ماه گذشت. سپس در همان سال لونا2 هنگام فرود روی سطح ماه سقوط کرد و لونا 3 دور آن گشت تا نخستین عکسها را از سمت دیگر ماه ، که از زمین دیده نمی‌شود، بگیرد. در دهه‌ی 1960 چند کاوشگر آمریکایی و روسی برای ماه فرود آمدند و عکسهایی از سطح آن به زمین فرستادند. این اکتشافها و چند پرواز به مدار با سرنشین برای تمرین عملیات فضایی ، زمینه را برای نخستین فرود انسان بر سطح ماه فراهم کرد که در سال 1969 با آپولو 11 اتفاق افتاد. شش سفینه‌ی آپولو ، در مأموریتهای موفق آمیز خود ، روی 381 کیلوگرم سنگ و خاک ماه را به زمین آوردند.


تصویر

گامی بزرگ برای بشر

وقتی در سال 1969 میلادی نیل آرمسترانگ ، فضانورد آمریکایی ، از واحد ماه نشین آپولو 11 به سطح ماه پا گذاشت، لحظه‌ای تاریخی بود. در مأموریتهای بعدی ، مانند چهارمین فرود کاوشگرهای آمریکایی روی ماه در 1971 ، از وسایل نقلیه‌ای برای کاوش و جمع آوری نمونه‌ها استفاده شد. واحد ماه نشین ، این نمونه‌ها را به واحد فرماندهی مدارپیما می‌برد. لایکا اولین سگ فضانورد بود که در سال 1957 با اسپوتنیک 2 به فضا رفت. این سگ دو هفته در مدار زنده ماند.

سیاره‌ی داغ

زهره نزدیک سیاره به زمین است (به فاصله‌ی حدود 4/41 میلیون کیلومتر) ولی سطح آن زیر ابرهای متراکم پنهان مانده است، به همین دلیل گر فتن تصویری واضح از آن با تلسکوپ و یا سفینه‌ی فضایی مشکل است. در 1967 کاوشگر روسی ونرا4 با چتر نجات از میان ابرهای گازی پایین فرستاده شد و اطلاعاتی درباره‌ی ترکیب آنها به زمین فرستاد.

کاوشگرهای تجسسی

طی دهه‌ی 1970 چند کاوشگر روسی روی سیاره‌ی زهره فرود آمدند و در محیط آن به اندازه گیری پرداختند. ولی در دمای سوزاننده بیش از 450 درجه سانتیگراد هیچ یک از سفینه‌ها بیش از یک ساعت دوام نیاورد. نقشه‌هایی از سیاره‌ی زهره با استفاده از رادار کاوشگرها تهیه شده است.

نقشه‌ها و عکسها

دقیقترین نقشه‌های سیاره‌ی زهره از کاوشگر ماژلان بدست آمد، که در اوت 1990 مدار زهره را طی کرد. این کاوشگر درازترین دره‌ی منظومه‌ی شمسی را کشف کرد و در ضمن که در حال اندازه گیری بود، رانش زمین در آنجا اتفاق افتاد که ثبت شد. کاوشگر مارینر 10 ، که در سال 1974 به سرعت از کنار زهره رد شد، از عطارد نیز عبور کرد و نخستین تصاویر واضح را از کره ی کوچک پر گودال به زمین فرستاد.

زندگی روی مریخ

یکی از هیجان انگیزترین تاریخ کشفهای فضایی ، در 1971 رخ داد. وقتی که کاوشگر آمریکایی مارنیر 9 تصویری از سطح مریخ به زمین فرستاد که شیارهایی مانند ستبر رودخانه را نشان می‌داد. شاید وجود این شیارها به این معنا باشد که میلیونها سال قبل در مریخ آب وجود داشته ، جو آن غلیظتر و گرمتر بوده و در نتیجه احتمال زندگی در آن وجود داشته است. در سال 1976 ، سفینه‌های آمریکایی وایکینگ 1 و 2 به مدار مریخ فرستاده شدند و کاوشگرهایی را با چتر نجات به سطح این سیاره فرستادند. سیاره‌ای که به سبب رنگ خاکش ، سیاره‌ی سرخ نام گرفته است. هر یک از این کاوشگرها نمونه‌هایی از خاک مریخ برداشتند و آزمایشهایی برای یافتن نشانه‌های زندگی در آن ، انجام دادند، نتیجه مبهم بود.



img/daneshnameh_up/2/2e/merilhnavard.jpg

بازگشت به سیاره‌‌ی سرخ

در سال 1997 کاوشگر مارس ، پت فایندر ، غیر معمولترین فرود را انجام داد. چترهای نجات و موتورهای موشکی کوچک باعث فرود آهسته‌ی آن شدند. با استفاده از بادکنکهای بزرگ آن قدر روی سطح مریخ بالا و پایین رفت تا به حال سکون در آمد. این کاوشگر وسیله‌ی نقلیه‌ای به نام سوجرنر را که برای گردش روی سطح مریخ طراحی شده بود به کار انداخت. سوجرنر سنگهای مریخ را بررسی کرد و 550 تصویر به زمین فرستاد.

کاوشگرهای بدون سرنشین

کاوشگرهای بدون سرنشین تا به حال به تمام سیاره‌ها به جز پلوتون که از همه دورتر است، فرستاده شده‌اند. در حال حاضر مأموریتها به کند و کاو فضای دور اختصاص دارد. مارس پولارلندر که در سال 1999 میلادی پرتاب شد، حامل یک سی دی رام است که اسامی کودکانی از سراسر دنیا روی آن ثبت شده است.

در عمق فضا

در آن سوی سیاره مریخ سیاره‌های بزرگ مشتری ، زحل ، اورانوس و نپتون قرار دارند، که دورترین سیاره‌ها نسبت به زمین هستند. در سال 1973 ، نخستین کاوشگر ، پایونیر 10 به مقصد مشتری پرتاب شد. سفینه‌ی خواهر آن ، پایونیر 11 ، با استفاده از کشش مشتری ، انرژی لازم برای رسیدن به زحل را کسب کرد. وویجر 1 و 2 ، سفینه‌های مشابه بعدی نیز از همین شتاب قلاب سنگی بهره گرفتند. در سال 1979 ، وویجر 2 از کنار مشتری گذشت، در سال 1981 به زحل ، در 1986 به اورانوس و در 1989 به نپتون رسید. وویجر 2 مانند سه کاوشگر فضایی که به فضای دور رفتند، اکنون از منظومه شمسی بیرون رفته است. در سال 1995 ، سفینه‌ی گالیله به مدار مشتری رفت. در آنجا کاوشگری را آزاد کرد که با چتر نجات از میان ابرهای مشتری عبور کرد و پیش از آنکه بسوزد، اطلاعات مفصلی درباره‌ی شرایط آب و هوایی و ترکیب جو آن ارسال کرد.



 

کاوش در زحل و فراسوی آن

img/daneshnameh_up/2/28/kavoshgar_hoygens.JPG

در سال 1997 میلادی ، مدار گرد کاسینی ، که کاوشگر هویگنس را به همراه داشت، به فضا پرتاب شد و در اول ژوئیه سال 2004 ، در مدار خود به گرد زحل (کیوان) رسید. کاسینی فرستادن عکسهای شگفت انگیزی را به زمین آغاز کرد و در 25 دسامبر ، هویگنس از آن جدا شد و پس از 20 روز ، در 14 ژانویه 2005 بر سطح بزرگتری قمر کیوان ، تایتان ، قرار گرفت. هویگنس پس از چند ساعت گردآوری داده‌های با ارزش درباره‌ی تایتان ، به سبب از کار افتادن باتریهای برق ، از ادامه‌ی کار بازماند، اما مدار گرد کاسینی تا 4 سال دیگر به گرد کیوان می‌گردد و داده‌ها و تصویرهای بیشتری به زمین می‌فرستد.

سفینه‌های با سرنشین

بیش از 400 فضانورد به فضا رفته و 12 نفر از آنها روی سطح ماه پا گذاشته‌اند. هدف بعدی سفینه‌های با سرنشین مریخ است. فضانوردان می‌توانند سفینه‌ای را که باید به این مأموریت برود، در یک ایستگاه فضایی بین المللی واقع بر مدار زمین ، بسازند


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: چهارشنبه 6 آبان 1388 05:08 ب.ظ

ستاره شناسی

دوشنبه 22 تیر 1388 09:20 ب.ظ

نویسنده : مهدی قلندری
ستاره شناسی ، علمی است که با مشاهده و توضیح وقایعی که در خارج از زمین و جو آن رخ می‌دهد سر و کار دارد. این علم منشا پیدایش و خواص فیزیکی و شیمیائی اشیائی که قابل مشاهده در آسمان بوده (و خارج زمین قرار دارند) و همینطور فرآیندهای منتجه از آنها را مطالعه می‌کند. در طی قسمتی از قرن بیستم ، ستاره شناسی به سه شاخه تقسیم شده بود: محاسبات نجومی ، مکانیک آسمانی و فیزیک نجومی. حالات برجسته متداول فیزیک نجومی در نامگذاری گروههای آموزشی دانشگاهی و موسسات درگیر با تحقیقات نجومی متجلی می‌شود:

قدیمیترین آنها بدون هیچ تغییری ، گروهها و موسسات ستاره شناسی می‌باشند، جدیدترین آنها به نگه داشتن فیزیک نجومی در نامشان تمایل دارند، برخی اوقات کلمه ستاره شناسی را برای تأکید بر طبیعت تحقیقاتشان ، در نامشان قرار نمی‌دهند. به علاوه ، تحقیقات فیزیک نجومی ، مخصوصا در
فیزیک نجومی نظری ، را افرادی که پس زمینه فیزیک و ریاضی دارند می‌توانند انجام دهند.

ستاره شناسی از معدود علومی است که آماتورها هنوز در آن نقش فعالی دارند، خصوصا در کشف و مشاهده حوادث زودگذر. ستاره شناسی نباید با
طالع بینی ، شبه علمی که با پیگرد مسیر اجرام آسمانی ، مبادرت به پیشگویی سرنوشت افراد می‌نماید اشتباه شود. این دو اگر چه در ریشه مشترکند، اما کاملا متفاوتند؛ ستاره شناسان روش علمی را پذیرفته‌اند، در حالیکه طالع بینها اینطور نیستند.



img/daneshnameh_up/3/32/PLANETLO.GIF

تقسیمات ستاره شناسی

ستاره شناسی به چند شاخه تقسیم می‌گردد. اولین تقسیم بندی بین ستاره شناسی نظری و ستاره شناسی شهودی می‌باشد. مشاهده گرها روشهای مختلفی را برای جمع آوری اطلاعات درباره حوادث بکار می‌برند، اطلاعاتی که بعدا توسط نظریه پردازان برای ایجاد تئوریها و مدلهایی ، برای شرح مشاهدات و پیش بینی حوادث جدید بکار می‌رود. حوزه‌های مطالعه همچنین به دو طریق دیگر تقسیم بندی می‌شوند: موضوعی ، که معمولا به منطقه فضا (مثلا ستاره شناسی کهکشانی) یا مسائل اشاره شده (مانند تشکیل ستاره یا کیهان شناسی) بستگی دارد؛ یا به روش مورد استفاده برای گرد آوری اطلاعات (بطور مبنائی ، چه ناحیه‌ای از طیف الکترومغناطیس استفاده می‌شود). در حالیکه تقسیم بندی اولیه به هر دوی مشاهده گر و نظریه پرداز مربوط می‌شود، دومی مربوط به مشاهده گرهاست(نه کاملا) ، چون نظریه پردازها سعی می‌کنند از اطلاعات موجود در تمامی طول موجها استفاده کنند و مشاهده گرها اغلب بیش از یک منطقه از طیف را مشاهده می‌کنند.

تقسیم بندی بر اساس موضوع یا مسائل اشاره شده




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: چهارشنبه 6 آبان 1388 05:09 ب.ظ

کهکشان راه شیری

پنجشنبه 18 تیر 1388 09:58 ق.ظ

نویسنده : مهدی قلندری

 در باورها و افسانه‌ها

در اساطیر یونانی این راه شیری از چکیدن قطره‌ای از شیری که هرکول در کودکی از پستان مادرش می‌نوشیده، به وجود آمده‌است.

در باورهای ایرانی از این نوار به راه مکه نیز یاد شده‌است از آن رو که در فصل تابستان که قسمت پرنور تر آن در آسمان دیده می‌شود جهت گیری آن به سوی قبله می‌باشد.

نام فارسی آن هم به شباهت آن با مسیری دلالت دارد که بعد از کشیدن/انتقال کاه‌های بسته بندی شده از مزرعه به انبار ایجاد می‌شود.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: یکشنبه 12 مهر 1388 08:40 ب.ظ

سلام

چهارشنبه 17 تیر 1388 10:46 ق.ظ

نویسنده : مهدی قلندری
این وبلاگ به زودی اماده میشود.


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -